Ailemizde, Aralık ayı boyunca oturma odamızda Noel filmleri ve özel TV programları yer alır. Ve bunca yıl sonra, dört çocuğumuzla birlikte kanepeye uzanıp ekran karşısında otururken, ortak bir tema gözlemledik: Noel kurtarılmaya muhtaçtır. “Noel’i Kurtarmak” kinayesi pek çok şekilde karşımıza çıkabilir, ancak bilindik kalıbı genellikle bir krizle başlar, bazen de en düşünülemez ihtimalleri gündeme getirecek kadar korkunçtur: Noel kutlamalarının iptal edilmesi. Bu filmlerde sıkça gördüğümüz bir konudur.
Genellikle, kaçınılmaz bayram felaketinin nedeni ya da koşulu bir tür şüphe, inançsızlık ya da dönemsel sinizmdir: Halkın dikkati dağıldığı ve hayal kırıklığına uğradığı için Noel şüpheciliği artıyor! Noel Baba’ya olan inanç endişe verici boyutlara ulaşmıştır ve Noel Baba’nın kızağının hareket edebilmesi için daha fazla Noel ruhuna ve bayram neşesine ihtiyacı vardır!
Bayramın neşesi çoğu zaman tehlikede ve tehdit altında olduğundan, bayram filmlerinin Noel’i kırılgan, savunmasız bir şeydir: zor durumda, iptal edilebilir ve kurtarılmaya muhtaçtır. Bu film ve dizilerin temel konusu, Noel’in bir kurtarıcıya ihtiyacı olduğuna dair temel inançtan doğar.
Sonuç olarak, ana karakterleri tam da bu zorluğun üstesinden gelmelidir. Noel’i kurtarma görevi bize düşüyor. Bunu biz yapabiliriz! Ve tüm bunlar öncelikle bir inanç egzersizi yoluyla yapılır. Yani büyüye, umut ve nezaket gibi dönemsel ideallere, Noel Baba’ya veya Aziz Nikolas’ın her şeye rağmen tam zamanında geleceğine olan inançla. Ancak bayram filmlerinin ve özel programların Noel’i için eşit derecede tehdit edici olan, kendi yeteneklerimizden ve kişisel kaynaklarımızdan şüphe duymaktır. Kahramanlar kendi içlerine bakmalı ve içlerindeki gücü yeniden keşfetmeli, bayram sevinci ve neşesi için yenilenmiş bir kapasiteye sahip olmalıdır. Tek yapmamız gereken kalbimizin derinliklerine inmek ve Noel sihrine, Noel Baba’ya ve özellikle de kendimize inanmaktır. Ve jenerik şenlikli bir müzik eşliğinde döndüğünde, bayramlar kurtarılmış olacaktır!
Bu filmler ve Noel özel programları kurtuluş, inanç, umut ve sevgi gibi büyük teolojik temaları işlemektedir. Yine de senaristler, bu idealleri ilahi olandan ayırmak, bunun yerine insan kapasitesi ve yeteneğine bağlamak için sekülerizmle sözlü olmayan bir sözleşmeye bağlı görünüyorlar. Şartlar ve koşullar altında sihirden biraz yardım alınmasına açıkça izin verilse de seküler insanlar içlerinden başka nereye bakabilirler ki?
Hristiyan izleyiciler için “Noel’i kurtarma” temasında belirgin bir ironi vardır. Noel gerçekten de kurtuluşla ilgilidir ama kendi kurtuluşuyla değil. Noel bizim kurtuluşumuzla, kahramanlarının kurtarılmasıyla ilgilidir. Noel kriz içinde değildir; insanlık durumumuzun krizini çözer.
Açık olmak gerekirse, Hristiyanları televizyon karşısında kollarımızı kavuşturup oturarak Hollywood’un bir Hristiyan kutlamasını kötüye kullanması karşısında homurdanan teolojik Grinç’ler olmaya çağırmıyorum. İnançlar elbette farklılık gösterebilir, ancak ben yine de popüler kültürün mevsimlik yapımlarıyla eğlenebileceğimizi düşünüyorum, gülerken biraz büzülsek bile.
İsa’nın doğumuyla ilgili İncil’de anlatılanlarda ilk Noel’in tehlikede ve kırılgan göründüğü de doğrudur. Özellikle Matta, hamile bir bakirenin şaşırtıcı skandalı ve erken dönem Advent düşmanlarının ciddi tehdidiyle başlayan, kıl payı atlatılan ve kıl payı kaçırılan olaylarla bizi koltuklarımızın kenarına çeker. Scrooge’dan çok daha karanlık ve günümüzün “kötü Noel Baba” larından çok daha güçlü bir düşman olan Büyük Hirodes’in tarifsiz şiddeti, orijinal senaryonun aile dostu olmadığını bize hatırlatmaya yeter.
Günümüzdeki Noel deneyimimizin de kurtarılması gerekebilir. C.S. Lewis gibi alaycılar bize kültürümüzün bizi mevsimin daha kutsal şeylerinden nasıl uzaklaştırdığını hatırlatıyor. Bayramın boş duygusallığına ve çıldırmış tüketimciliğine karşı koymaya çalışsak da yine de kutlamayı ve başkalarının dolaylı sevincine katılmayı seçiyoruz.
Bu aynı zamanda çoğumuzun kederlerimizin keskinleştiği, endişelerimizin arttığı ve yalnızlığımızın daha kasvetli olduğu bir yıl. Yine de ister sevdiklerimizi kaybetmiş olalım, ister ailemizden ya da inancımızdan uzaklaşmış hissedelim, Tim Challies’in CT için yazdığı gibi, “Noel kırık kalpler için mutlu bir gündür”, çünkü umutsuz bir yas tutmayız.
Bununla birlikte, Noel’in kendisinin bir kurtarıcıya ihtiyacı yoktur. Noel insanların Noel’i kurtarma mevsimi değil, Tanrı’nın Oğlu Mesih aracılığıyla insanları kurtarmasını kutlama mevsimidir. Noel'in kurtarılmaya ihtiyacı yoktur, bizim vardır.
Kendi içime derinlemesine baktım ve bulduğum şey yeterli değil. Tüm bu karanlığın ve eksikliklerin ortasında hala sebat etmeye ve bazı zorlukların üstesinden gelmeye çalışabilirim. Ancak kendimi kurtarmak için gerekli ve yeterli kaynaklara sahip değilim. Kendi kendimi kurtaracak donanıma sahip değilim. Başarısız kapasitelerimin ve sınırlı yeteneklerimin dışından birine ihtiyacım var.
Bu bayram -kutsal gün- bize “Davut’un kentinde bir Kurtarıcı’nın, Rab Mesih’in” (Luka 2:11, ESV) doğduğunu ve onun geri dönüşünü beklediğimizi bildirir: “Sizden alınıp göğe götürülen bu İsa, göğe gittiğini gördüğünüz gibi geri gelecektir” (Elçilerin İşleri 1:11).
Mesih’in Beden Alması bir kesinti, bir izinsiz girişti. Bu kesinti nazikti – Söz yeni doğmuş beden oldu, çaresizlik ve savunmasızlık içinde geldi. Ve bu müdahale sevgi doluydu – “çünkü Tanrı dünyayı o kadar sevdi ki biricik Oğlunu verdi” (Yuhanna 3:16).
Noel, ebedi bir Tanrı’nın geçici bir dünyanın eşiğinden geçişini kutlar. Göksel bir yabancının, düşmüş bir insanlığı kurtarmak için çirkin bir sahnede beliren “öteki” ve ilahi birinin gelişini duyurur. Mesih'in Beden Alması ilahi bir göçtür, Tanrı’nın kapımızı çalmak için karaya çıkmasıdır.
Noel, insani başarısızlığımız, düzensiz yaratılışımız ve işlevsiz toplumlarımızın elindeki gerçek krizlere hitap edebilecek tek Kurtarıcının sahneye girişiydi. Ve onun senaryosunu biz yazmadık, girişini de biz işaret etmedik.
Noel’in kurtarılmaya ihtiyacı yoktur. Ama o kapıyı açtığımızda kendi kurtuluşumuzu buluruz. O zaman yorgun dünya sevinir – ebedi sonunu hevesle beklerken bile.
Andrew Byers, Cambridge Üniversitesi Ridley Hall’da Yeni Ahit alanında öğretim görevlisidir.
Translation by Miras Publishing.
